(ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ)
ਭਾਰਤ ‘ਚ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਘੁਟਾਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਅਲੀ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸੱਦੇ ਭੇਜ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ ਹੈਕ ਕਰ ਕੇ ਧੋਖਾਦੇਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਆਹ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਘੁਟਾਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦੀ ਜਾਅਲੀ ਪੀਡੀਐਫ ਫਾਈਲ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਅਕਸਰ ਵਹਟਸੱਪ ਜਾਂ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਫਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਵਾਈਸ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਮਾਲਵੇਅਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਆਈ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਿਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਸਕੈਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਹਟਸੱਪ , ਈਮੇਲ ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ ‘ਤੇ ਏਪੀਕੇ ਫਾਈਲਾਂ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਉਪਭੋਗਤਾ ਸੱਦਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਏਪੀਕੇ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਝਿਜਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਲਵੇਅਰ ਏਪੀਕੇ ਫਾਈਲਾਂ ਪੀੜਤ ਦੇ ਫੋਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਵਟਸਐਪ ਅਤੇ ਐਸਐਮਐਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਐਪਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਘੁਟਾਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਾਈਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਓਟੀਪੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੈਂਡਿੰਗ ਇਨਵੀਟੇਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਸਕੈਮ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਮਾਲਵੇਅਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਪਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਅਣਚਾਹੇ ਫਾਈਲਾਂ ਜਾਂ ਲਿੰਕਾਂ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਘਪਲੇ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅਣਜਾਣ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਏਪੀਕੇ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰੋ। ਨਾਲ ਹੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਫਾਈਲ ਡਾਊਨਲੋਡ ਨਾ ਕਰੋ। ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਲਈ, ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚ ਕੀਤੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਜਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ।
